Een roze bril

Hoe gaat het met de wereld?

Hebben we een zwarte bril nodig om betrokken te blijven?

"Ja maar, ook al zou je gelijk hebben dat veel dingen in de wereld de goede kant op gaan, dan moet je dat nog niet van de daken schreeuwen", zo luidde een reactie op mijn roze bril columns op deze plek. "We moeten steeds weer gewezen worden op het milieu, de Derde wereld of onze te dikke kinderen, anders denken we er te gemakkelijk over en laten we de dingen op hun beloop. De verwende, zappende consument moet voortdurend wakker geschud worden." Zou het werkelijk? Ik ben donateur van het WNF, ook al gaat het prima met reuzenpanda en berggorilla: het succes van natuurbescherming kan natuurlijk net zo goed een motivatie zijn.
Bij veel ellende kan je bijdrage ook voelen als een druppel op de gloeiende plaat en dus zinloos. Begin jaren '80 liep de werkloosheid razendsel op, zouden onze bossen sterven door zure regen, dreigden kruisraketten in Nederland te worden geplaatst en waren er massale krakersrellen. Het was de tijd van in zwart gehulde 'no future' jongeren - punkers en new wavers - en de suïcidale muziek van Joy Divison. Toeval of niet, het aantal zelfmoorden in ons land bereikte een piek in 1984, toen zich 75% meer mensen van het leven beroofde dan in 1970.
Goede doelen - en wetenschappers die daaraan gelieerd zijn - dikken problemen aan in de strijd om zendtijd, paginaruimte en fondsen. En ze hebben het hart op de goede plaats, dus zijn journalisten wat minder kritisch. Maar al te veel overdrijven en op hetzelfde aambeeld hameren, ondergraaft de geloofwaardigheid van zowel journalistiek als goede doelen. De laatste kregen in een recent onderzoek dan ook maar een 5,4 voor hun informatievoorziening, minder dan ooit. Mensen raken zo gewend aan alarmistische verhalen, dat ze er inmiddels redelijk schouderophalend aan voorbij gaan. Dat heeft als risico dat als er werkelijk stront aan de knikker is, we het ook wel aankijken.
Nuchtere afwegingen worden bemoeilijkt als vooral de meest zwartgallige toekomstscenario's in de discussie worden ingebracht. Is het verstandig miljarden in 'Kyoto' te investeren? Sommige journalisten vinden dat je lezers niet onnodig moet verwarren en dus als krant één klimaatscenario moet blijven belichten. Maar de lezer geeft de journalist een mandaat om uit te zoeken hoe de werkelijkheid in elkaar steekt. En die heeft vele kanten, dat beseft de gebruiker van vele media terdege. En door de gedemocratiseerde informatievoorziening op internet is het beeld veelkleuriger dan ooit!