Een roze bril

Is terrorisme hét probleem van dit decennium? Hoewel het soms op lijkt: nee. Frappant genoeg is de situatie in Europa zelfs stukken beter dan in de jaren '70 en '80. Destijds hadden alle vijf grote West-Europese landen hun separatistische of linkse terreurbeweging: Britse soldaten werden neergeschoten door de IRA, Duitse industriëlen door de RAF, Franse wapenhandelaren door de Action Direct, Italiaanse politici door de Rode brigades, Spaanse politieofficieren door de ETA. Deze organisaties onderhielden onderling contacten, maar steunden - bijvoorbeeld bij vliegtuigkapingen - ook op bijvoorbeeld de Palestijnse PLFP en de Libische geheime dienst.

Niet alleen foute types werden geofferd aan de goede zaak, er vielen ook honderden onschuldige slachtoffers bij het opblazen van pubs en bussen. De explosie aan boord van een Pan Am toestel boven Lockerbie in 1988 kostte 280 mensen het leven en een jaar werd een Frans vliegtuig opgeblazen met 191 passagiers. Tegenover Madrid en Londen - de enige succesvolle aanslagen van ons tijdvak - staan er vele tientallen destijds. Ook Nederland ontkwam niet aan grimmigheid: de Molukse RMS kaapte twee treinen en gijzelde bij elkaar honderden mensen in een provinciehuis, een ambassade en een school. De RAF schoot 3 agenten neer in Amsterdam en de IRA vermoorde twee Australische toeristen in Roermond. Extreemlinks geweld was ook breder ingebed: een deel van de krakerbeweging steunde de bomaanslagen van RaRa en deinsde er niet voor terug zelf politiemensen zwaar te mishandelen.

Alle terreurbewegingen van destijds bestaan niet meer of zieltogen op zijn minst. Geen heeft zijn doelen kunnen bereiken: Noord-Ierland is geen deel van Ierland, Baskenland is niet zelfstandig, Duitsland verliet de NATO niet, Italië werd geen marxistische heilstaat en er kwam geen onafhankelijke republiek Zuid-Molukken. Terroristen staan zwak. Niet zozeer door de superioriteit van geheime diensten en speciale eenheden, maar veeleer door eigen problemen: amateurisme, matige financiering, gebrek aan rekruten - niet voor niets was vrijlating van wapenbroeders altijd een van de eerste eisen - magere internationale steun en bovenal: antipathie van de Europese bevolkingen.

Welk mooi ideaal een beweging ook heeft, het geweld gaat de publieke opinie vroeg of laat tegenstaan. En terroristen kunnen pas geregeld hun slag slaan als de lokale bevolking voor de nodige rugdekking zorgt. Daarom vinden in Irak dagelijks succesvolle aanslagen plaats, terwijl Europa nog niet eens 1 per jaar haalt. Wat het terrorisme wél bereikt, hangt af van onze reactie. Laten we onszelf bang maken voor, bijvoorbeeld, de moslim? Sinds 2000 komen er jaarlijks wereldwijd 2100 mensen om door terreuraanslagen. Door medische fouten sterven jaarlijks 350.000 wereldburgers en door verkeersongelukken 1,5 miljoen. En, zijn we bang voor arts of auto?