Scouting

Hij loopt de beboste heuvel op - vér voor ons uit. Dapper doorstappend en glunderend omkijkend: m'n jongste zoon Jitse wil kennelijk demonstreren dat hij sinds kort bij de padvinderij zit.

Wat trok me destijds nou zelf precies bij de welpen en verkenners? Wat doet een dromerige einzelgänger in een groep waarin - zoals meestal bij jongens - een scherpe competitie heerst: wie is sterk, wie durft veel, wie heeft de lachers op zijn hand? We moesten soms halsbrekende toeren uithalen - touwbruggen bouwen en in bomen klimmen. Daarbij liep ik als vrij onhandige kneus de nodige fysieke schade op, waaronder een gebroken arm. En ik moest eens op blote voeten door de brandnetels lopen, om een vlot door het bos te sjouwen. Mentale pijn deed het dat een jongen met minder padvinderservaring - maar meer zelfvertrouwen - onze nieuwe assistent patrouille leider werd.

Dat ik desondanks dat toch maar weer elke zaterdagmiddag naar 'Het Zaandhoes' fietste in de Zandbergen. Tweede helft jaren '70, de Teylersgroep in Losser. Ik hoor de wind weer in de dennen, zie het gemoedelijke Twentse riviertje de Dinkel slingeren langs het schrale zand van de rivierduinen. Lange fietstochten met bagage om op kamp te gaan in Duitsland of Drente; kaart en kompas, insignes die je kon verdienen. Knapperend kampvuur, waar wij rondom zaten te staren in de vlammen en zongen: 'hoor het zingen van het vuur, in 't geheimzinnig avonduur.'

En tja, jongens onder elkaar. Ik kreeg er als grasgroene 11-jarige de eerste porno-boekjes onder ogen. Enkele oudere verkenners deden zelfs eens een masturbatie-wedstrijd: wie het verst kon spuiten. Wij fluisterden daar met rode oortjes over - de leiding mocht er natuurlijk geen lucht van krijgen.

Van palen en tentdoek bouwden we zelf een keuken, waarin we enorme lappen zeer zoute spek bakten of 10 boterhammen achter elkaar verorberden - jongens maken overal competitie van. De grootste kick vond ik de droppings, vlag veroveren en vooral: de nachtoefeningen. We werden dan in het holst van de nacht gewekt, omdat er enkele van ons ontvoerd zouden zijn. De adrenaline gierde door je lijf als geluidloos tussen de donkere bomen probeerde te sluipen, alert op ieder geluidje en lichtpuntje.

Scouting is op vele manieren in te vullen, van knutselen tot knokken. 'Scouten' is eigenlijk opsporen - denk aan de talent-scouts. Dus: je pad vinden door het landschap te lezen aan de hand van bodemsoort, reliëf en diersporen, te kunnen overleven in de natuur - welke bessen en paddestoelen zijn eetbaar? - het interpreteren van wolkenluchten voor de weersverwachting en de sterrenhemel voor je oriëntatie. Avontuur en natuur, alert buiten zijn en kameraadschap ontwikkelen: op die manier is scouten toch de mooist denkbare 'sport'?

Uniformen. Discipline. Mannen. Het hijsen van de vlag. De link met militarisme werd nog al eens gelegd. Oprichter Baden-Powell was immers een Britse legerofficier - hij trok zelfs ten strijde tegen 'onze' boeren in Zuid-Afrika. In Assen werden we eens voor Hitlerjugend uitgescholden. Jitse's moeder heeft er daarom nog wel wat gemengde gevoelens bij. Jitse ziet het probleem niet: "Dat komt omdat jij aan padvinderij denkt. Je moet gewoon Scouting zeggen."