Onderweg naar Pasen

De gemiddelde Metrolezer is jong. Wat nu volgt, is daarom misschien wel nieuw voor u - pardon, je. We leven nu in de zogeheten 40-dagentijd, de periode tussen Carnaval en Pasen. Traditioneel werd er in deze periode gevast door rooms-katholieken, die dan geen vlees en snoep aten. Tegenwoordig is er geen katholiek meer die vast, behalve misschien in een afgelegen klooster. Aan religieuze tradities doen vooral nog orthodoxe moslims - en met hen zit ook God tegenwoordig in de beklaagdenbank.

Ik heb veel over God nagedacht, maar zal waarschijnlijk nooit nauwkeurig kunnen duiden wie of wat hij of zij is. Geloven is moeilijk te rationaliseren. De vraag of God bestaat lijkt me ook niet de meest wezenlijke. Want wat verstaan we onder 'bestaan'? Wij scheppen mijns inziens zelf onze wereld. Bestaat Sinterklaas? Stel dat hij een anonieme kluizenaar was, eenzaam op een berg met zijn lange witte baard. Niemand kende hem en niemand vierde zijn feest. Zou die Sinterklaas méér bestaan dan de onze? Wij scheppen voor onze kinderen een wereld mét Sinterklaas en maken hem zo reëel.

Ons leven is begrensd. Er is een grens tussen de rationele dimensie van ons bestaan en alles wat dat overstijgt. Er is een grens tussen leven en dood. Een grens tussen jou en mij. Al die grenzen worden ooit door een liefdevolle God opgeheven, hoop ik. Want waar komt onze fundamentele hunkering naar de ander, naar helderheid, naar vrede en gerechtigheid vandaan? Is dat misschien God?

God heeft voor mij te maken met het licht: hij verdrijft uiteindelijk de duisternis. God staat ook voor vertrouwen: vertrouwen in de toekomst, vertrouwen dat uiteindelijk alles goed komt. God is niet zozeer iets buiten ons, hij is aanwezig diep in ons. Zoals ook de liefde niet boven de velden zweeft, maar wij haar zelf waarmaken, elke dag opnieuw. En Jezus' centrale boodschap is de liefde: "Hebt uw vijanden lief" en "Hebt uw naaste lief als uzelf." (Dat is niet alleen een opdracht om anderen lief te hebben, maar ook jezelf!)

Net als God is de liefde geen fysieke realiteit. Je kunt haar niet meten, vastpakken, kwantificeren, bewijzen. Liefde is gemakkelijk terug te brengen tot hormonen, tot 'voort wat hoort wat', tot biologisch verklaarbaar altruïsme, tot samenwerking en contracten. Maar je kunt liefde ook zien als de kracht die muren en barrières slecht, die alles overwint. In de liefde moet je geloven; je moet haar willen zien. Ik ging eens alleen liftend naar Polen en Slowakije. Mijn vriendin wilde dat ik elke dag zou bellen. Daar verzette ik me tegen; ik voelde me beklemd, bedreigd en beknot. Maar had ik haar wens niet ook kunnen interpreteren als zorg, als liefde? Dat had mijn reactie liefdevoller gemaakt en daarmee weer haar tegenreactie. In de bijbel staat: "En nu blijft geloof, hoop en liefde, deze drie; maar de liefde is de grootste onder deze." Ik hoop dat je gelooft in de liefde. Dat je haarwilt zien, want dan is ze overal om je heen….